Het Competing Values Framework is een wetenschappelijk onderbouwd model dat bedrijfsculturen indeelt op basis van twee dimensies: flexibiliteit versus stabiliteit en interne focus versus externe focus. Samen vormen deze assen vier cultuurtypen, elk met hun eigen karakteristieke eigenschappen.
Al meer dan 25 jaar geldt dit model als dé standaard voor het analyseren van organisatieculturen en wordt het wereldwijd toegepast door toonaangevende bedrijven. Het OCAI (Organizational Culture Assessment Instrument) van Cameron en Quinn is één van de bekendste toepassingen van dit framework.
Vertrouwen en betrokkenheid als motor
In de dimensie Samenwerken draait cultuur om vertrouwen, verbinding en zorg voor elkaar. Teams delen kennis, zoeken elkaar op en nemen beslissingen met het collectief in het achterhoofd.
Je herkent dit in coaching, feedback, een mensgerichte aanpak en een sterk gevoel van ‘wij’. Dit werkt bijzonder goed wanneer je retentie, samenwerking over teams heen en leerbaarheid wil versterken.
- Typisch zichtbaar: mentorschap, open communicatie, gedeelde verantwoordelijkheid.
- Let op: te veel harmonie kan tempo en scherpte verminderen.
Autonomie, experimenteren en wendbaarheid
In Vernieuwen staan creativiteit en innovatie centraal. Mensen nemen initiatief, testen ideeën snel en krijgen ruimte om te leren via experimenten.
Deze dimensie past bij organisaties die willen groeien, nieuwe oplossingen bouwen of sneller willen inspelen op verandering. Het werkt het best wanneer innovatie wordt gekoppeld aan duidelijke prioriteiten en besluitvorming.
- Typisch zichtbaar: prototypes, cross-functionele squads, ruimte voor ‘fail fast’.
- Let op: zonder focus ontstaat versnippering en blijft uitvoering achter.
Proces, kwaliteit en voorspelbaarheid
In Structureren zorgen processen, rollen en afspraken voor duidelijkheid. Teams werken met standaarden, meten kwaliteit en bouwen stabiliteit in de uitvoering.
Dit helpt om te schalen, fouten te beperken en consistent te leveren, vooral in omgevingen met compliance of complexe samenwerking. Ook hier geldt: te veel structuur kan vernieuwing afremmen.
- Typisch zichtbaar: duidelijke rollen, procedures, kwaliteitscontrole.
- Let op: overmatige regels kunnen flexibiliteit en eigenaarschap beperken.
Resultaat, tempo en klantwaarde
In de dimensie Presteren ligt de nadruk op doelen halen, tempo maken en waarde leveren voor klanten. Verwachtingen zijn helder en prestaties worden zichtbaar opgevolgd.
Dat maakt deze dimensie sterk in competitieve markten en bij execution. De sleutel is balans: resultaatgericht werken zonder dat samenwerking, welzijn of duurzame groei onder druk komt.
- Typisch zichtbaar: targets, ownership op KPI’s, snelle besluitvorming.
- Let op: te veel competitie kan stress, rivaliteit of korte-termijn keuzes versterken.